De Westerbie

De imkersvereniging van Poperinge en omstreken

Varroabestrijding in bijenvolken


Sedert halverwege de jaren tachtig worden onze bijen belaagd door de varroamijt (Varroa destructor). Deze mijten hebben hun oorsprong in Aziatische landen waar ze in harmonie leven met de Apis cerana. Deze spinachtige parasiet verspreidt zich zeer snel in het broed van een bijenvolk en kan het volk ten onder brengen. De mijten voeden zich met de hemolymfe (het bijenbloed). Ze verwonden hierdoor de bijen, waardoor virussen vrij spel krijgen. Eén van die virussen kunnen we met het oog waarnemen, namelijk het Deformed wing virus (= misvormde vleugelvirus). Al deze omstandigheden en waarschijnlijk nog andere liggen aan de basis van de veelbesproken verdwijnziekte CCD (Colony collapse disorder).


Bestrijding

Het bestrijden van de varroa moet zo vroeg mogelijk gebeuren na de zomeroogst, we moeten ervoor zorgen dat we met gezonde onaangetaste bijen de winter ingaan. De behandeling zou in principe moeten beginnen na 21 juli. De bijen die in september/oktober geboren worden zijn dan varroa-arm, hierdoor hebben virussen geen kans om de bijen te infecteren.
De varroamijt kunnen we bestrijden op een biotechnische manier en met thymolproducten. Chemische producten zijn niet meer toegelaten in de bijenteelt in België, zoals fluvalinaat en coumaphos.
Thymolproducten zoals Apiguard,  Thymovar, en Api Life Var op basis van thymol zijn in de apotheek of in het depot van de dierenarts te koop en mogen gebruikt worden. Oxaalzuur (Api-Bioxal) is een product dat in de natuur voorkomt, zoals in o.a. rabarber en klavers. Het gebruik van oxaalzuur kan pas in tweede instantie gebruikt worden wanneer de producten op basis van thymol niet werken/resistentie vertonen, mits een voorschrift van de dierenarts. Via het cascadesysteem kan dit product voorgeschreven worden (cascadesysteem = afwijking geregistreerd geneesmiddel – onder verantwoordelijkheid van de dierenarts).
Oxaalzuur kan bedruppeld, verneveld of verdampt worden. Vernevelen kan in de zomer gebeuren door de ramen met opzittende bijen te vernevelen met een oplossing van oxaalzuur (3%) en water. In de zomer mag er geen suiker gebruikt worden om de oplossing te maken. Verdampen en bedruppelen gebeurt tijdens de winter wanneer het volk broedloos is. Oxaalzuur werkt niet tegen varroa’s in het broed. De oplossing voor het bedruppelen is gemaakt met een 1 op 1 oplossing van kalkvrij water met suiker en technisch oxaalzuur (3,5%).
Mierenzuur kan ook door de dierenarts voorgeschreven worden via het cascadesysteem, maar men opteert om eerst oxaalzuur te gebruiken omdat oxaalzuur veiliger zou zijn voor de bijen.
Indien de dierenarts toch opteert om mierenzuur voor te schrijven, dan moeten we toch indachtig zijn dat na de thymolbehandeling van 6 weken, we al vlug half september zullen zijn en zal de buitentemperatuur niet hoog genoeg meer zijn om  een efficiënte  werking te hebben. Mierenzuur kan op verschillende manieren gebruikt worden. Het kan onderaan het volk of bovenaan het volk toegediend worden. Ook een Liebig- en een Nassenheiderverdamper  behoren tot de mogelijkheden.


Darrenraadmethode


Tijdens het voorjaar en de zomer kunnen we ook de varroamijten afvangen door darrenbroed te snijden. Het darrenbroed is drie dagen langer gesloten dan het werksterbroed. Daardoor kunnen de varroa’s zich drie dagen langer vermenigvuldigen in het darrenbroed. We plaatsen langs het broed een raampje dat we verticaal in drie delen maken. Een horizontale verdeling kan ook (foto rechts). De bijen bouwen het uit en door iedere week een segment met gesloten broed  te verwijderen, kunnen we een groot aantal mijten, die in het gesloten broed gevangen zitten, verwijderen.
Ook door broedloze afleggers (kunstzwermen) te maken, kunnen we volken opkweken die varroa arm zijn. Bij het maken van die kunstzwerm, wanneer er geen broed aanwezig is, kunnen we de varroamijten efficiënt bestrijden.